Για πολλά κορίτσια, τα σχολικά χρόνια μπορεί να περνούν χωρίς κανείς να αναγνωρίζει ότι βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού. Μπορεί να φαίνονται κοινωνικά προσαρμοσμένα, να παρατηρούν και να μιμούνται τη συμπεριφορά των γύρω τους και να καταβάλλουν μεγάλη προσπάθεια για να ανταποκριθούν στις κοινωνικές απαιτήσεις. Η εικόνα αυτή, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν υπάρχουν χαρακτηριστικά του αυτισμού.
Για πολλά κορίτσια, τα σχολικά χρόνια μπορεί να περνούν χωρίς κανείς να αναγνωρίζει ότι βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού. Μπορεί να φαίνονται κοινωνικά προσαρμοσμένα, να παρατηρούν και να μιμούνται τη συμπεριφορά των γύρω τους και να καταβάλλουν μεγάλη προσπάθεια για να ανταποκριθούν στις κοινωνικές απαιτήσεις. Η εικόνα αυτή, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν υπάρχουν χαρακτηριστικά του αυτισμού.
Αυτό το διαγνωστικό κενό έρχεται να φωτίσει νέα μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open και παρακολούθησε περισσότερα από 171.000 άτομα σε μεγάλο σύστημα υγείας των ΗΠΑ, από το 2016 έως το 2024.
Το εύρημα που ξεχωρίζει είναι ότι μετά το 2020 οι νέες διαγνώσεις αυτισμού στις γυναίκες αυξήθηκαν σημαντικά, ενώ στους άνδρες παρέμειναν σταθερές ή παρουσίασαν πτώση. Στις γυναίκες, η ετήσια αύξηση των νέων διαγνώσεων μετά το 2020 έφτασε το 19%, ενώ ακόμη μεγαλύτερη άνοδος καταγράφηκε στις έφηβες την περίοδο 2020-2024.
Η διάγνωση έρχεται αργότερα στα κορίτσια και τις γυναίκες
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα της μελέτης αφορά όχι μόνο το πόσες διαγνώσεις γίνονται, αλλά και πότε γίνονται.
Οι γυναίκες και τα κορίτσια λάμβαναν διάγνωση κατά μέσο όρο 3,4 χρόνια αργότερα από τους άνδρες και τα αγόρια. Η μέση ηλικία διάγνωσης ήταν περίπου 15,7 έτη στις γυναίκες, έναντι 12,3 ετών στους άνδρες.
Η διαφορά εμφανιζόταν ήδη από την παιδική ηλικία: στα κορίτσια η διάγνωση γινόταν κατά μέσο όρο γύρω στα 8,5 χρόνια, ενώ στα αγόρια περίπου στα 7.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ένας από τους λόγους μπορεί να είναι ο διαφορετικός τρόπος με τον οποίο εκδηλώνονται ορισμένα χαρακτηριστικά του αυτισμού στα κορίτσια. Κάποιες μπορεί να αναπτύσσουν στρατηγικές κοινωνικής προσαρμογής ή να «καμουφλάρουν» δυσκολίες, με αποτέλεσμα τα σημάδια να είναι λιγότερο εύκολα αναγνωρίσιμα.
Παράλληλα, τα εργαλεία ανίχνευσης του αυτισμού έχουν ιστορικά διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό με βάση χαρακτηριστικά που παρατηρούνταν συχνότερα στα αγόρια. Αυτό μπορεί να έχει συμβάλει στο να περνούν ορισμένες περιπτώσεις κοριτσιών και γυναικών απαρατήρητες.
Έγινε πράγματι πιο συχνός ο αυτισμός στις γυναίκες;
Η αύξηση των διαγνώσεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο αυτισμός έγινε ξαφνικά συχνότερος στις γυναίκες.
Οι ερευνητές θεωρούν πιθανότερο ότι ένα σημαντικό μέρος της αύξησης αντανακλά τη βελτίωση στην αναγνώριση και διάγνωση ανθρώπων που στο παρελθόν μπορεί να μην εντοπίζονταν.
Μάλιστα, η τάση παρέμεινε και όταν οι ερευνητές αφαίρεσαν τα δεδομένα του 2020 από την ανάλυση. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι οι αλλαγές στην πρόσβαση και τη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας κατά την πανδημία COVID-19 δεν φαίνεται να αρκούν από μόνες τους για να εξηγήσουν την αύξηση.
Έτσι, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι περισσότερο σύνθετη: περισσότερες γυναίκες και κορίτσια φαίνεται να αναγνωρίζονται σήμερα ως άτομα στο φάσμα, χωρίς αυτό να αποδεικνύει ότι η ίδια η διαταραχή έγινε συχνότερη.
Γιατί έχει σημασία η έγκαιρη διάγνωση
Tara Winstead / Pexels
Η καθυστέρηση στη διάγνωση δεν είναι απλώς μια διαφορά στην ηλικία. Για ένα κορίτσι ή μια γυναίκα μπορεί να σημαίνει αρκετά χρόνια χωρίς να υπάρχει η κατάλληλη εξήγηση για ορισμένες δυσκολίες και χωρίς πρόσβαση στην υποστήριξη που μπορεί να προσφέρει μια έγκαιρη και σωστή αναγνώριση.
Οι συγγραφείς της μελέτης υπογραμμίζουν την ανάγκη για πιο αποτελεσματικές στρατηγικές ανίχνευσης, οι οποίες θα λαμβάνουν υπόψη και τις διαφορετικές εκδηλώσεις του αυτισμού στα δύο φύλα.
Η αυξανόμενη αναγνώριση του αυτισμού στις γυναίκες και τα κορίτσια αλλάζει, έτσι, σταδιακά και την εικόνα που είχε διαμορφωθεί για τη διαταραχή. Δεν πρόκειται απαραίτητα για έναν αυτισμό που «εμφανίστηκε» ξαφνικά σε μεγαλύτερο αριθμό γυναικών, αλλά για περιπτώσεις που ίσως υπήρχαν εδώ και χρόνια και πλέον εντοπίζονται συχνότερα.
Ακολουθήστε το Pink.gr στο 
Ακολουθήστε το Pink.gr και στο Instagram
