Μια μεγάλη αμερικανική μελέτη έρχεται να ταράξει τα νερά στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων, δείχνοντας πως ένα λιγότερο γνωστό λιπίδιο του αίματος –η λιποπρωτεΐνη-α– μπορεί να προβλέψει σοβαρά καρδιακά επεισόδια ακόμη και 30 χρόνια αργότερα.
Και το πιο ανησυχητικό; Ο αυξημένος κίνδυνος αφορά ακόμη και γυναίκες που, στην αρχή της μελέτης, ήταν απολύτως υγιείς.
Τι είναι η λιποπρωτεΐνη-α και γιατί μας αφορά
Η λιποπρωτεΐνη-α θεωρείται πλέον αναγνωρισμένος αλλά υποτιμημένος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο. Σε αντίθεση με τη «κακή» χοληστερίνη (LDL), τα επίπεδά της καθορίζονται σχεδόν αποκλειστικά από τα γονίδιά μας και σταθεροποιούνται πολύ νωρίς στη ζωή.
Αυτό σημαίνει ότι:
αν είναι αυξημένη, παραμένει έτσι για δεκαετίες
μια μόνο μέτρηση αρκεί για να εκτιμηθεί ο μελλοντικός κίνδυνος
διατροφή και άσκηση έχουν περιορισμένη επίδραση στη μείωσή της
Η νέα μελέτη πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Brigham and Women’s Hospital και δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό JAMA Cardiology.
Ένας «δύσκολος» δείκτης στην πρόληψη
Παρά τη σημασία της, η λιποπρωτεΐνη-α δεν αποτελεί ακόμα εξέταση ρουτίνας. Ο λόγος είναι απλός:
ενώ ο έλεγχός της είναι εύκολος, οι τρόποι παρέμβασης είναι περιορισμένοι.
Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και τα περισσότερα φάρμακα έχουν μικρή επίδραση στα επίπεδά της, γεγονός που αφήνει γιατρούς και ασθενείς με λίγα «όπλα» όταν τα επίπεδα είναι υψηλά.
Προηγούμενες έρευνες έχουν ήδη συνδέσει την αυξημένη λιποπρωτεΐνη-α με:
αθηροσκλήρωση
στένωση αορτικής βαλβίδας
καρδιαγγειακό θάνατο
Όμως μέχρι τώρα δεν ήταν ξεκάθαρο ποιοι πραγματικά διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο.
Η μελέτη των 30 ετών
Για να δοθούν απαντήσεις, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από τη μεγάλη Women’s Health Study.
Συμμετείχαν:
27.748 γυναίκες
μέση ηλικία 53 ετών
χωρίς ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου
Η παρακολούθηση ξεκίνησε το 1993 και ολοκληρώθηκε το 2023.
Στην αρχή έγινε αιματολογικός έλεγχος για λιποπρωτεΐνη-α και στη συνέχεια καταγράφηκαν:
εμφράγματα
στεφανιαία νόσος
εγκεφαλικά επεισόδια
καρδιαγγειακοί θάνατοι
Πότε αυξάνεται πραγματικά ο κίνδυνος
Τα ευρήματα ήταν ξεκάθαρα:
Πάνω από 30 mg/dL: ο κίνδυνος αρχίζει να αυξάνεται
Πάνω από 120–130 mg/dL: ο κίνδυνος εκτοξεύεται
Συγκεκριμένα:
Γυναίκες με επίπεδα ≥120 mg/dL είχαν:
✔ 54% έως 74% υψηλότερο σχετικό κίνδυνο για σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια
✔ περίπου 10% μεγαλύτερο απόλυτο κίνδυνο μέσα σε 30 χρόνια
Η αύξηση ήταν ιδιαίτερα έντονη:
για στεφανιαία νόσο
σε ακραία επίπεδα και για εγκεφαλικό & καρδιαγγειακό θάνατο
Ο ρόλος των γονιδίων
Η μελέτη επιβεβαίωσε ότι ο κίνδυνος είναι σε μεγάλο βαθμό… γραμμένος στο DNA.
Συγκεκριμένη γονιδιακή παραλλαγή (LPA rs3798220) συνδέθηκε με:
27% υψηλότερο μακροπρόθεσμο καρδιαγγειακό κίνδυνο
Δηλαδή για ορισμένες γυναίκες, το πρόβλημα υπάρχει από τη γέννηση – απλώς δεν το γνωρίζουν.
Τι αλλάζει στην κλινική πράξη
Οι ειδικοί τονίζουν πως, λόγω της περιορισμένης θεραπευτικής παρέμβασης, δεν χρειάζεται γενικός έλεγχος στον πληθυσμό.
Αντίθετα, προτείνουν:
στοχευμένο έλεγχο σε γυναίκες υψηλού κινδύνου
στενότερη παρακολούθηση όσων έχουν πολύ υψηλές τιμές
αυστηρότερο έλεγχο όλων των υπόλοιπων παραγόντων κινδύνου
μελλοντική αξιοποίηση νέων φαρμάκων που βρίσκονται υπό ανάπτυξη ειδικά για τη λιποπρωτεΐνη-α
Το συμπέρασμα
Η λιποπρωτεΐνη-α παραμένει ένας «αθόρυβος» αλλά ισχυρός δείκτης καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η νέα μελέτη δείχνει πως:
- ο πραγματικός κίνδυνος κρύβεται στα πολύ υψηλά επίπεδα
- μπορεί να προδιαθέτει για καρδιακά επεισόδια ακόμη και 30 χρόνια μετά
- για κάποιες γυναίκες, το ρίσκο είναι καθαρά γενετικό
Με απλά λόγια: ένα απλό αιματολογικό τεστ μπορεί να αποκαλύψει πολλά για το μέλλον της καρδιάς μας.
Ακολουθήστε το Pink.gr στο 
Ακολουθήστε το Pink.gr και στο Instagram
