
Η κατάθλιψη δεν μοιάζει πάντα με αυτό που έχουμε στο μυαλό μας. Δεν είναι απαραίτητα μόνο η βαθιά θλίψη ή μια δύσκολη μέρα που δεν περνά. Μπορεί να κρύβεται πίσω από την εξάντληση, την αϋπνία, την απώλεια ενδιαφέροντος, ακόμη και πίσω από σωματικές ενοχλήσεις που μοιάζουν να μην έχουν ξεκάθαρη αιτία.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η κατάθλιψη επηρεάζει περισσότερους από 300 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Πρόκειται για μια ψυχική νόσο που μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα, τις σχέσεις, την εργασία, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ένας άνθρωπος βλέπει τον ίδιο του τον εαυτό.
Το δύσκολο είναι πως τα σημάδια δεν είναι πάντα εμφανή. Κάποιος μπορεί να συνεχίζει κανονικά τη δουλειά και τις υποχρεώσεις του, ενώ εσωτερικά να αισθάνεται ότι δυσκολεύεται ολοένα και περισσότερο.
Ποια είναι τα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή;
1. Επίμονη θλίψη ή αρνητική διάθεση
Η μελαγχολία είναι ένα από τα πιο γνωστά συμπτώματα, όμως δεν εμφανίζεται πάντοτε με τον αναμενόμενο τρόπο. Σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να εκφράζεται περισσότερο ως έντονο άγχος, εκνευρισμός, θυμός, αδιαφορία ή μια γενικότερη συναισθηματική αποστασιοποίηση.
2. Τίποτα δεν μοιάζει πια να έχει ενδιαφέρον
Η λεγόμενη ανηδονία είναι ένα από τα χαρακτηριστικά σημάδια της κατάθλιψης. Δραστηριότητες που κάποτε έδιναν χαρά αρχίζουν να μοιάζουν αδιάφορες. Μια έξοδος, μια συνάντηση με φίλους, ένα χόμπι ή ακόμη και πράγματα που μέχρι πρόσφατα περίμενε κανείς με ανυπομονησία δεν προκαλούν πλέον το ίδιο συναίσθημα.
3. Ο ύπνος αλλάζει
Η κατάθλιψη μπορεί να φέρει αϋπνία, δυσκολία να αποκοιμηθεί κάποιος, συχνές αφυπνίσεις ή πολύ πρωινό ξύπνημα. Σε άλλες περιπτώσεις συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: υπάρχει έντονη ανάγκη για ύπνο και μεγάλη δυσκολία να σηκωθεί κάποιος από το κρεβάτι.
4. Αλλάζει η όρεξη
Η σχέση με το φαγητό μπορεί επίσης να μεταβληθεί. Κάποιοι χάνουν την όρεξή τους και παρουσιάζουν απώλεια βάρους, ενώ άλλοι στρέφονται περισσότερο στο φαγητό, αναζητώντας σε αυτό μια προσωρινή αίσθηση ανακούφισης ή παρηγοριάς.
5. Η κούραση δεν φεύγει
Δεν πρόκειται απλώς για μια κουραστική εβδομάδα. Η αίσθηση εξάντλησης μπορεί να γίνει σχεδόν μόνιμη, ακόμη και όταν έχει προηγηθεί αρκετός ύπνος. Οι καθημερινές υποχρεώσεις μοιάζουν ξαφνικά πολύ πιο απαιτητικές από πριν.
6. Μειώνεται η ερωτική επιθυμία
Η απώλεια της libido μπορεί να εμφανιστεί επίσης ως μέρος της κατάθλιψης. Η μειωμένη διάθεση για ερωτική επαφή μπορεί να συνυπάρχει με τη γενικότερη απώλεια ενδιαφέροντος και ευχαρίστησης.
7. Έρχεται η αίσθηση ότι δεν υπάρχει διέξοδος
Η απελπισία είναι ένα από τα πιο βαριά συναισθήματα που μπορεί να συνοδεύουν την κατάθλιψη. Το μέλλον μπορεί να μοιάζει κλειστό και κάθε προσπάθεια αλλαγής της κατάστασης να φαίνεται μάταιη.
8. Οι ενοχές γίνονται δυσανάλογες
Ένα λάθος, ακόμη και μικρό, μπορεί να αποκτά τεράστιες διαστάσεις. Το άτομο μπορεί να αισθάνεται υπεύθυνο όχι μόνο για όσα κάνει το ίδιο, αλλά ακόμη και για προβλήματα ή δυσκολίες που αφορούν τους ανθρώπους γύρω του. Συχνά συνοδεύεται από έντονη αυτοκριτική και χαμηλή αυτοεκτίμηση.
9. Η συγκέντρωση δυσκολεύει
Ακόμη και απλές αποφάσεις μπορεί να μοιάζουν δύσκολες. Η συγκέντρωση, η μνήμη και η ικανότητα λήψης αποφάσεων μπορεί να επηρεαστούν, κάνοντας την καθημερινότητα πιο απαιτητική.
10. Το σώμα αρχίζει να «μιλά»
Η ψυχική επιβάρυνση μπορεί να συνοδεύεται και από σωματικές ενοχλήσεις, όπως πονοκεφάλους, πεπτικές διαταραχές, ανεξήγητους πόνους, δύσπνοια ή αίσθημα βάρους στο στήθος. Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις αυτά είναι τα πρώτα συμπτώματα που οδηγούν κάποιον στον γιατρό.
Όταν οι σκέψεις γίνονται πιο σκοτεινές
Η κατάθλιψη μπορεί επίσης να συνοδεύεται από επίμονες σκέψεις γύρω από τον θάνατο ή την αυτοκτονία. Αν εμφανίζονται σκέψεις αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας, αυτό δεν είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπιστεί μόνος κανείς. Η άμεση αναζήτηση βοήθειας από επαγγελματία ψυχικής υγείας ή υπηρεσία έκτακτης ανάγκης είναι απαραίτητη.
Το σημαντικό είναι πως η παρουσία ενός ή περισσότερων από αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάποιος έχει κατάθλιψη. Η διάγνωση δεν μπορεί να γίνει μέσα από ένα άρθρο ή ένα τεστ στο διαδίκτυο. Όταν όμως τέτοιες αλλαγές επιμένουν για δύο ή περισσότερες εβδομάδες και αρχίζουν να επηρεάζουν την καθημερινότητα, αξίζει να υπάρξει συζήτηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Γιατί μερικές φορές η κατάθλιψη δεν εμφανίζεται ως ένα μεγάλο, εμφανές σκοτάδι. Μπορεί να έρχεται πιο αθόρυβα: ως η απουσία χαράς, ως μια κούραση που δεν εξηγείται ή ως η αίσθηση ότι ακόμη και τα πιο απλά πράγματα απαιτούν περισσότερη δύναμη απ' όση υπάρχει. Και το να αναγνωριστεί αυτό το σημάδι μπορεί να είναι το πρώτο βήμα για να ζητηθεί βοήθεια.



