
Σήμερα η λέξη «αλγόριθμος» έχει γίνει κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Τη συναντάμε στις εφαρμογές, στα social media, στις μηχανές αναζήτησης και σχεδόν σε κάθε τεχνολογία που χρησιμοποιούμε. Περισσότερο από έναν αιώνα πριν, όμως, μια νεαρή γυναίκα είχε ήδη φανταστεί έναν κόσμο στον οποίο οι μηχανές θα μπορούσαν να κάνουν πολύ περισσότερα από απλές αριθμητικές πράξεις.
Το όνομά της ήταν Ada Lovelace και έμελλε να μείνει στην ιστορία ως η πρώτη προγραμματίστρια υπολογιστών.
Γεννημένη το 1815 ως Augusta Ada Byron, ήταν η μοναδική νόμιμη κόρη του ποιητή Lord Byron. Η μητέρα της, Lady Byron, θέλησε να την απομακρύνει από την ποίηση και να την οδηγήσει σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο: τα μαθηματικά, τη λογική και τις επιστήμες. Η επιλογή αυτή αποδείχθηκε καθοριστική.
Ένα κορίτσι που ονειρευόταν να πετάξει
Ήδη από την ηλικία των 11-12 ετών, η Ada γοητευόταν από την ιδέα της πτήσης. Σχεδίασε μια μηχανική κατασκευή που θα μπορούσε να πετάξει με τη βοήθεια ατμού και ονόμασε την προσπάθειά της «flyology». Για ένα κορίτσι της βικτωριανής εποχής, η ενασχόληση με τέτοιες ιδέες κάθε άλλο παρά συνηθισμένη ήταν.
Η συνάντηση που άλλαξε τα πάντα
Στα 17 της γνώρισε τον Charles Babbage, τον μαθηματικό που σχεδίαζε μηχανές οι οποίες θεωρούνται πρόδρομοι των σύγχρονων υπολογιστών. Η γνωριμία τους εξελίχθηκε σε μια μακρά πνευματική συνεργασία. Ο Babbage εντυπωσιάστηκε τόσο από τις ικανότητές της ώστε την αποκαλούσε «Enchantress of Numbers» – τη «Γόησσα των Αριθμών».
Ο πρώτος αλγόριθμος της ιστορίας
Η σημαντικότερη στιγμή ήρθε το 1843. Η Ada μετέφρασε ένα γαλλικό κείμενο σχετικά με την Αναλυτική Μηχανή του Babbage και πρόσθεσε εκτενείς δικές της σημειώσεις. Εκεί, σε μία από αυτές, περιέγραψε μια σειρά οδηγιών για τον υπολογισμό των αριθμών Bernoulli.
Ουσιαστικά, είχε δημιουργήσει έναν αλγόριθμο σχεδιασμένο να εκτελεστεί από μια μηχανή. Και το πιο εντυπωσιακό δεν ήταν μόνο αυτό.
Φαντάστηκε τον μέλλοντα
Η Ada κατάλαβε κάτι που ξεπερνούσε κατά πολύ την εποχή της. Δεν έβλεπε τη μηχανή απλώς ως μια τεράστια αριθμομηχανή. Φαντάστηκε ότι μια τέτοια συσκευή θα μπορούσε κάποτε να χειρίζεται σύμβολα, να δημιουργεί μουσική, γραφικά και άλλες μορφές δημιουργικής έκφρασης.
Με άλλα λόγια, είδε τον υπολογιστή πριν υπάρξει πραγματικός υπολογιστής. Η ίδια περιέγραφε την προσέγγισή της ως «ποιητική επιστήμη», συνδυάζοντας τη μαθηματική σκέψη με τη φαντασία. Και ίσως ακριβώς αυτή η ικανότητα να κοιτάζει πέρα από αυτό που υπήρχε μπροστά της ήταν το μεγαλύτερο επίτευγμά της.
Η κληρονομιά που άντεξε στον χρόνο
Η ζωή της, όμως, ήταν σύντομη. Πέθανε το 1852, μόλις στα 36 της χρόνια, από καρκίνο. Η Αναλυτική Μηχανή του Babbage δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, όμως οι σημειώσεις της έμειναν.
Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, το έργο της αναγνωρίστηκε ως ένα από τα πρώτα παραδείγματα προγραμματισμού. Το 1953 οι σημειώσεις της επανεκδόθηκαν και η γλώσσα προγραμματισμού Ada, που δημιουργήθηκε για το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας, πήρε το όνομά της.
Από το 2009, η Ada Lovelace Day, που γιορτάζεται τη δεύτερη Τρίτη του Οκτωβρίου, είναι αφιερωμένη στις γυναίκες που διακρίνονται στην επιστήμη, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά.
Γιατί η ιστορία της Ada Lovelace δεν είναι απλώς η ιστορία μιας γυναίκας που έγραψε έναν αλγόριθμο τον 19ο αιώνα. Είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που κατάφερε να κοιτάξει μια μηχανή που δεν είχε ακόμη κατασκευαστεί και να φανταστεί όλα όσα θα μπορούσε κάποτε να γίνει.



