Το να περπατά κανείς μόνος τη νύχτα δεν είναι για όλους το ίδιο. Για πολλές γυναίκες –και γενικότερα για ευάλωτες ομάδες– η επιστροφή στο σπίτι μετά τη δύση του ήλιου δεν είναι μια απλή διαδρομή, αλλά μια μικρή επιχείρηση επιβίωσης. Κλειδιά στο χέρι, βλέμμα που «σκανάρει», βήμα πιο γρήγορο, αλλαγή δρόμου την τελευταία στιγμή. Ο φόβος δεν είναι σενάριο. Είναι εμπειρία.
Σύμφωνα με βρετανικά στοιχεία, περισσότερες από 8 στις 10 γυναίκες δηλώνουν ότι αισθάνονται ανασφάλεια όταν περπατούν μόνες τη νύχτα, ενώ περίπου δύο στις τρεις αποφεύγουν συνειδητά να μετακινηθούν μόνες μετά το σκοτάδι. Πολλές επιλέγουν μεγαλύτερες διαδρομές, πιο φωτισμένους δρόμους ή μέσα μεταφοράς που κοστίζουν περισσότερο – απλώς για να νιώσουν ασφαλείς.
Ο φόβος που κουβαλά ψυχολογικό κόστος
Αυτή η διαρκής εγρήγορση δεν είναι «υπερβολή» ούτε θέμα χαρακτήρα. Είναι μια σταθερή ψυχική επιβάρυνση. Το να πρέπει να αλλάζεις συμπεριφορά, να αποφεύγεις συγκεκριμένους χώρους και να είσαι μονίμως σε επιφυλακή ενισχύει το χρόνιο στρες και περιορίζει την αίσθηση ελευθερίας στον δημόσιο χώρο. Δεν πρόκειται μόνο για τον φόβο ενός πιθανού περιστατικού, αλλά για την αίσθηση ότι ο δημόσιος χώρος δε σου ανήκει εξίσου.
Έρευνες δείχνουν ότι ο σχεδιασμός των πόλεων παίζει καθοριστικό ρόλο στο αίσθημα ασφάλειας. Κακός ή ανύπαρκτος φωτισμός, εγκαταλελειμμένα κτίρια, κακοσυντηρημένα πεζοδρόμια και απομονωμένα σημεία λειτουργούν ως «κόκκινες ζώνες» για πολλές γυναίκες. Δεν είναι τυχαίο ότι η έλλειψη φωτισμού αναφέρεται συχνά ως ο βασικότερος λόγος αποφυγής συγκεκριμένων διαδρομών.
Όταν η τεχνολογία δεν υπόσχεται ταχύτητα, αλλά ηρεμία
Αυτή ακριβώς την «αόρατη» επιβάρυνση επιχειρεί να αγγίξει η τεχνολογία. Στη Βόρεια Ιρλανδία και το Λονδίνο δοκιμάζεται πιλοτικά μια νέα εφαρμογή πλοήγησης με το όνομα Safest Way, η οποία δεν σου προτείνει τον συντομότερο δρόμο, αλλά τον πιο ασφαλή.
Η εφαρμογή αξιοποιεί Τεχνητή Νοημοσύνη και συνδυάζει δεδομένα για τον φωτισμό των δρόμων, την εγκληματικότητα, τα χαρακτηριστικά του αστικού περιβάλλοντος και –το πιο ενδιαφέρον– την υποκειμενική αίσθηση ασφάλειας των πεζών. Στόχος της δεν είναι να εξαλείψει τον κίνδυνο, αλλά να βοηθήσει τους χρήστες να παίρνουν πιο ενημερωμένες αποφάσεις και να μειώνουν το άγχος της μετακίνησης.
Το εγχείρημα αναπτύχθηκε από ερευνητική ομάδα του University College London, με τη συμμετοχή του Ilya Ilyankou, υποψήφιου διδάκτορα στο SpaceTimeLab του UCL, όπως αναφέρεται στο The Conversation. Οι δημιουργοί της εφαρμογής είναι ξεκάθαροι: η τεχνολογία δεν μπορεί να εγγυηθεί απόλυτη ασφάλεια, μπορεί όμως να ενισχύσει το αίσθημα ελέγχου σε στιγμές ευαλωτότητας.
Η ασφάλεια δεν είναι μόνο στατιστική, είναι εμπειρία
Το πιο ουσιαστικό στοιχείο της Safest Way είναι ότι δεν βασίζεται αποκλειστικά σε «σκληρά» δεδομένα. Προσπαθεί να αποτυπώσει πώς νιώθει πραγματικά ο άνθρωπος που περπατά. Γιατί η ασφάλεια δεν μετριέται μόνο με αριθμούς, αλλά με εμπειρίες, φόβους και μνήμες.
Το παράδειγμα από τη Βόρεια Ιρλανδία δείχνει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο για ταχύτητα και ευκολία, αλλά και για ψυχική προστασία. Και ίσως ανοίγει μια μεγαλύτερη συζήτηση: πώς θα έμοιαζαν οι πόλεις μας αν σχεδιάζονταν όχι μόνο για τη μετακίνηση, αλλά και για την ανθρώπινη αίσθηση ασφάλειας;
Γιατί, τελικά, το να γυρνάς σπίτι χωρίς φόβο δε θα έπρεπε να είναι προνόμιο. Θα έπρεπε να είναι αυτονόητο.
Ακολουθήστε το Pink.gr στο 
Ακολουθήστε το Pink.gr και στο Instagram
