Είσαι εκείνη που πάντα αναλαμβάνει τις ευθύνες, φροντίζει τους άλλους, οργανώνει τα πάντα και δυσκολεύεται να ζητήσει βοήθεια; Νιώθεις ότι πρέπει να είσαι διαρκώς δυνατή, ανεξάρτητη και υπεύθυνη, ακόμη κι όταν έχεις εξαντληθεί;
Αν είσαι η μεγαλύτερη κόρη της οικογένειας, ίσως αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε αυτό που τα τελευταία χρόνια έχει γίνει γνωστό ως «σύνδρομο της μεγαλύτερης κόρης» (Eldest Daughter Syndrome). Πρόκειται για έναν όρο που έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στα social media και περιγράφει ένα σύνολο συμπεριφορών και συναισθηματικών πιέσεων που συχνά συνδέονται με τον ρόλο της πρωτότοκης κόρης. Δεν αποτελεί επίσημη ψυχολογική διάγνωση, αλλά έχει ανοίξει μια ενδιαφέρουσα συζήτηση γύρω από τις οικογενειακές προσδοκίες και τα βάρη που πολλές γυναίκες κουβαλούν από την παιδική τους ηλικία.
Σε αρκετές οικογένειες, η μεγαλύτερη κόρη αντιμετωπίζεται σχεδόν αυτόματα ως το «δεξί χέρι» των γονιών. Είναι εκείνη που προσέχει τα μικρότερα αδέλφια, βοηθά στις δουλειές του σπιτιού, φροντίζει να μη δημιουργούνται εντάσεις και μαθαίνει από νωρίς να βάζει τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές της. Μερικές φορές, μάλιστα, αναλαμβάνει ευθύνες που δεν αντιστοιχούν στην ηλικία της. Στην ψυχολογία, όταν ένα παιδί καλείται συστηματικά να λειτουργεί σαν ενήλικας ή να καλύπτει συναισθηματικές ανάγκες των γονιών του, χρησιμοποιείται ο όρος «γονεοποίηση» (parentification). Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε μεγαλύτερη κόρη έχει βιώσει μια τέτοια κατάσταση.
Όταν οι ρόλοι συνεχίζονται στην ενήλικη ζωή
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να συνεχιστούν και στην ενήλικη ζωή. Η μεγαλύτερη κόρη συχνά γίνεται η φίλη που όλοι συμβουλεύονται, η σύντροφος που αναλαμβάνει την οργάνωση της καθημερινότητας και η εργαζόμενη που δυσκολεύεται να πει «όχι». Μπορεί να εμφανίζει έντονη τελειομανία, ανάγκη ελέγχου, ενοχές όταν ξεκουράζεται και δυσκολία να εκφράσει τις προσωπικές της ανάγκες. Πίσω από την εικόνα μιας εξαιρετικά ικανής γυναίκας ενδέχεται να κρύβεται κάποια που έχει μάθει να συνδέει την αξία της με το πόσα προσφέρει στους άλλους.
Φυσικά, η σειρά γέννησης δεν καθορίζει από μόνη της την προσωπικότητα ή την ψυχική υγεία ενός ανθρώπου. Οι οικογενειακές σχέσεις, οι κοινωνικές προσδοκίες και οι προσωπικές εμπειρίες παίζουν σημαντικότερο και πιο σύνθετο ρόλο. Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να αποκτήσεις ακόμη μία ταμπέλα, αλλά να αναγνωρίσεις αν έχεις συνηθίσει να αναλαμβάνεις περισσότερα από όσα αντέχεις. Να μάθεις να θέτεις όρια, να μοιράζεσαι τις ευθύνες και να ζητάς βοήθεια χωρίς ενοχές. Γιατί το γεγονός ότι μεγάλωσες ως η «υπεύθυνη» της οικογένειας δεν σημαίνει ότι πρέπε
Ακολουθήστε το Pink.gr στο 
Ακολουθήστε το Pink.gr και στο Instagram
