Στην αρχή μπορεί να μοιάζει γοητευτικός, σίγουρος για τον εαυτό του και απόλυτα αφοσιωμένος. Ξέρει τι θέλει, μιλά με αυτοπεποίθηση και μπορεί να σε κάνει να αισθανθείς πως είσαι ο πιο ξεχωριστός άνθρωπος στον κόσμο. Με τον καιρό, όμως, κάτι αλλάζει. Οι ανάγκες σου περνούν σε δεύτερο πλάνο, οι συζητήσεις καταλήγουν πάντα γύρω από εκείνον και κάθε διαφωνία μοιάζει να έχει έναν μόνο ένοχο: εσένα.
Ο όρος «νάρκισσος» χρησιμοποιείται σήμερα πολύ εύκολα για έναν εγωιστικό ή αλαζονικό άνθρωπο. Ο ναρκισσισμός, όμως, είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο. Στη ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας, τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά είναι επίμονα και επηρεάζουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του και τις σχέσεις του.
Και μέσα σε μια ερωτική σχέση, ορισμένα μοτίβα μπορεί να γίνουν ιδιαίτερα έντονα.
Όταν η σχέση αρχίζει να περιστρέφεται μόνο γύρω από εκείνον
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά είναι η υπερβολικά διογκωμένη εικόνα που έχει κάποιος για τον εαυτό του. Μπορεί να υπερβάλλει για τα επιτεύγματα και τις ικανότητές του, να περιμένει διαρκή αναγνώριση και να θεωρεί αυτονόητο ότι αξίζει ειδική μεταχείριση.
Παράλληλα, μπορεί να έχει έντονες φαντασιώσεις γύρω από την επιτυχία, τη δύναμη, την ομορφιά ή την ιδανική αγάπη και να θεωρεί ότι είναι διαφορετικός από τους υπόλοιπους – ένας άνθρωπος που μόνο «ξεχωριστοί» άνθρωποι μπορούν πραγματικά να καταλάβουν.
Στη σχέση αυτό μπορεί να μεταφράζεται σε μια μόνιμη ανάγκη για θαυμασμό.
Δεν αρκεί να τον αγαπάς. Χρειάζεται να του το αποδεικνύεις.
Η ενσυναίσθηση αρχίζει να απουσιάζει
Ίσως ένα από τα πιο δύσκολα σημάδια είναι η αδυναμία να αναγνωρίσει ουσιαστικά τα συναισθήματα και τις ανάγκες του άλλου.
Μπορεί να του μιλάς για κάτι που σε πλήγωσε και η συζήτηση να καταλήγει στο πόσο αδικημένος αισθάνεται ο ίδιος. Μπορεί να προσπαθείς να εξηγήσεις μια ανάγκη σου και εκείνος να την αντιμετωπίζει ως υπερβολή, γκρίνια ή επίθεση.
Σταδιακά, δημιουργείται μια παράξενη ανισορροπία: ο ένας άνθρωπος μιλά συνεχώς για το πώς αισθάνεται και ο άλλος μαθαίνει να σωπαίνει.
Πάντα κάποιος άλλος φταίει
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι η δυσκολία ανάληψης ευθύνης.
Όταν κάτι πηγαίνει στραβά, η ευθύνη μπορεί να μεταφέρεται διαρκώς στους άλλους. Ένας πρώην, ένας φίλος, ένας συνάδελφος, η οικογένεια – και τελικά ο ίδιος ο σύντροφος.
Η συγγνώμη μπορεί να έρχεται δύσκολα ή να συνοδεύεται από ένα «ναι, αλλά…».
Κάπως έτσι, κάθε σύγκρουση καταλήγει να έχει το ίδιο τέλος: εκείνος δικαιώνεται και εσύ αρχίζεις να αναρωτιέσαι αν τελικά υπερέβαλες.
Σε κάνει να αμφιβάλλεις για τον εαυτό σου
Ένας χειριστικός σύντροφος μπορεί να δημιουργεί σταδιακά αμφιβολία για την ίδια την αντίληψη του άλλου.
«Δεν έγινε έτσι».
«Το θυμάσαι λάθος».
«Είσαι υπερβολικός/ή».
«Τα παίρνεις όλα προσωπικά».
Όταν τέτοιες φράσεις επαναλαμβάνονται, μπορεί να αρχίσεις να αμφισβητείς τη μνήμη, την κρίση και τα συναισθήματά σου. Δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που τις χρησιμοποιεί έχει ναρκισσιστική διαταραχή, όμως ένα σταθερό μοτίβο χειρισμού και ακύρωσης των συναισθημάτων είναι κάτι που αξίζει προσοχή.
Θέλει να περνάει πάντα το δικό του
Η ανάγκη για έλεγχο μπορεί να εμφανίζεται ακόμη και σε φαινομενικά μικρά πράγματα.
Πού θα πάτε, με ποιους θα βγείτε, πώς θα ντυθείς, τι θα κάνεις, ποιον θα συναντήσεις. Οι δικές του προτιμήσεις παρουσιάζονται ως λογικές και οι δικές σου ως υπερβολικές ή προβληματικές.
Μπορεί επίσης να περιμένει ιδιαίτερη μεταχείριση χωρίς να θεωρεί ότι χρειάζεται να την ανταποδώσει.
Η σχέση αρχίζει έτσι να μοιάζει λιγότερο με ισότιμη συντροφικότητα και περισσότερο με ένα σύστημα στο οποίο ο ένας θέτει τους κανόνες.
Σε χρησιμοποιεί όταν τον εξυπηρετεί
Στις πιο έντονες μορφές ναρκισσιστικής συμπεριφοράς, οι διαπροσωπικές σχέσεις μπορεί να αντιμετωπίζονται ως μέσα για την επίτευξη προσωπικών στόχων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που ζητά βοήθεια ή στήριξη είναι χειριστικός. Το πρόβλημα βρίσκεται στο σταθερό μοτίβο: να εμφανίζεται όταν χρειάζεται κάτι, να περιμένει διαρκώς προσφορά και να δείχνει ελάχιστο ενδιαφέρον όταν οι δικές σου ανάγκες βρίσκονται στο επίκεντρο.
Ζήλια, φθόνος και αλαζονεία
Ένας άνθρωπος με έντονα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά μπορεί να δυσκολεύεται να χαρεί πραγματικά με την επιτυχία των άλλων.
Η δική σου εξέλιξη μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν απειλή. Η προσοχή που δέχεσαι μπορεί να τον ενοχλεί. Μια επιτυχία σου μπορεί να υποτιμηθεί ή να συγκριθεί αμέσως με κάτι που έχει πετύχει ο ίδιος.
Παράλληλα, η αλαζονεία και η περιφρόνηση απέναντι στους άλλους μπορεί να είναι έντονες.
Και το πιο σημαντικό: πώς αισθάνεσαι εσύ μέσα στη σχέση;
Ίσως αυτή να είναι τελικά η πιο χρήσιμη ερώτηση.
Νιώθεις ότι πρέπει συνεχώς να προσέχεις τι θα πεις;
Αποφεύγεις συζητήσεις επειδή φοβάσαι την αντίδρασή του;
Αισθάνεσαι ότι δεν μπορείς ποτέ να κάνεις αρκετά;
Νιώθεις πως η σχέση απαιτεί συνεχώς να αποδεικνύεις την αξία σου;
Έχεις αρχίσει να αμφιβάλλεις για τον εαυτό σου περισσότερο από ό,τι παλιά;
Αν οι απαντήσεις είναι συχνά θετικές, αξίζει να σταθείς σε αυτό που συμβαίνει – όχι απαραίτητα για να βάλεις μια διάγνωση στον σύντροφό σου, αλλά για να καταλάβεις τι κάνει η συγκεκριμένη σχέση σε εσένα.
Δεν είναι κάθε εγωιστής άνθρωπος νάρκισσος
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Όλοι οι άνθρωποι μπορεί να γίνουν εγωιστές, να ζηλέψουν, να αντιδράσουν άσχημα ή να φερθούν κάποια στιγμή με αλαζονεία. Αυτό από μόνο του δεν σημαίνει ότι υπάρχει ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας.
Η διάγνωση είναι υπόθεση ειδικού ψυχικής υγείας και δεν μπορεί να γίνει μέσα από μια λίστα στο διαδίκτυο.
Αυτό που μπορεί, όμως, να αναγνωρίσει κάποιος είναι ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο συμπεριφοράς. Και όταν μια σχέση σε κάνει σταθερά να αισθάνεσαι μικρός, ανεπαρκής, μπερδεμένος ή αόρατος, το πρόβλημα δεν χρειάζεται να έχει όνομα για να αξίζει προσοχή.
Γιατί τελικά, μια υγιής σχέση δεν απαιτεί να εξαφανίζεται ο ένας άνθρωπος για να χωρέσει ο άλλος.
Και η αγάπη δεν θα έπρεπε να σε κάνει να αναρωτιέσαι καθημερινά αν αξίζεις να αγαπηθείς.
Ακολουθήστε το Pink.gr στο 
Ακολουθήστε το Pink.gr και στο Instagram
